0

“Ibaiertzeko ipuina” Oihane Amantegi

Posted by on 2020(e)ko ekainak 14 in Liburuaren balorazioa |

 

 

Eleberri honek lau parte dauzka. Lauetan epilogoan barne narratzailearen bikia da   pertsonaia nagusia.
Lehenengo zatian, pertsonaia nagusiaren gurasoen bizitza kontatzen da.

Ezkondu bezain laster Georgiara joan ziren bizitzera, Ochlockonee ibaiaren ertzera hain zuzen ere. Han bertan, ama haurdun geratzen eta “hasiera-hasieratik jakin zuen amak bi haur zekartzala, medikuak berak esan baino lehen” 17.orrialdean. Baina ahizpa hilda jaio zen.

Bigarrenean, protagonistak, zortzi urte baino ez dituen arren, tristura handia sentitzen du bere ahizparik ez dagoelako. Hala ere, inork ez dio bere minari erreparatu nahi. Horregatik Karonteren konplizitatea bilatzen du beste ertzera pasa dadin bere ahizpa ikusi ahal izateko.

Hirugarren atalean, Karonteri ordaintzeko txanponak aurrezten saiatzen da. Horretarako, bi urteko neskato bat zaintzen du. Handik aurrera, ia egunero, bere bikia hilda ikustea lortzen du.

Azken zatian, ahizpak aitortzen dio ”heriotzarena hain gaizki ere ez dagoela dibertitu dibertitzen dela lantzean-lantzean; baina, nola nahi dela ere, bizitza larregi botatzen duela falta” 79. orrialdean.

Zornotzako idazleak, Oihane Amantegik, oso testu sakona eta zirraragarria idatzi du. Oso gaztea izan arren, ez dio beldurrik ematen heriotzaz hitz egiteak, eta naturaltasun handiz aipatzen du. Liburuak, gainera, Hego Amerikako eleberri onenaren ukitu magiko eta onirikoa du. Beharbada, hainbeste gustatu zait nobela ni ere bikia naizelako. Zorionez, biok bizi gara, baina bera ez Georgian, Antiguan baizik, Guatemalan.

 

0

“Erran gabe doa” Maddi Zubeldia

Posted by on 2020(e)ko maiatzak 8 in Liburuaren balorazioa |

 

Zubeldiaren eleberriak atsegin ditut. Lehenengoarekin, ‘Deserria Haurtzaro’rekin bere tonu malenkoniatsua gorabehera, asko gozatu nuen. Bigarrena ere, ‘Erran Gabe doa’, gozamena izan da irakurtzea. Lehenengoan ez bezala, bigarren eleberrian dena fikzioa da.

Argumentua nahiko originala iruditzen zait: pertsonaiak hilerrira doaz Mattinen hilobira, eta bakoitzak bere erara eta bere sentimenduen arabera kontatzen du gertatzen ari dena eta zer gertatu zen. Izan ere, hilerria herri itxi batean kokatuta dago historia. Idazleak dioen bezala ez zuen hiri handi batean irudikatzen.

Garrantzi handia dute eleberri honetan loreek. Pertsonaia bakoitzak, Mattinen hilobira hurbiltzen denean, hilobia garbitzera eta berarekin hustera, mota ezberdineko lore bat eramaten dio. Adibidez, Angèlek, bere emazteak, margaritak eta pentsamenduak; Anak, bere maitaleak, arrosa gorriak; Maialenek, bere amak anemonak eta horrela hainbeste lore mota ezberdin. Loreen xehetasunek kolore berezia ematen diote istorioari eta pertsonaien artean nolabaiteko lehia nabari da Mattini lore originalenak eramateko.

Irrikaz itxarongo idazle honen hurrengo eleberria, euskara komunikatzeko erabiltzen duena, berak elkarrizketa batean esaten duen bezala: “Frantsesez idatz nezakeen; euskaraz egitea hautu artistiko eta politikoa da».

0

“Hori zen dena” Goiatz Labandibar

Posted by on 2020(e)ko martxoak 25 in Liburuaren balorazioa |

 

            Ikaragarri gozatu dut Goiatz Labandibarren ipuin hauek irakurtzen. Haize freskoa dira euskal literaturan. Bera baino lehen, nik dakidala, Jasone Osorok ‘Gretan’ izan ezik, inork ez zuen emakumeen desioen gainean hain modu argi eta zehazgabean idatzi.

          Ipuin horietako protagonista gehienak emakumeak dira, ‘Alsoma’ izeneko kontuarena izan ezik, homosexuala baita, eta azken atala Haiku bat balitz bezala idatzita dago. Bestalde, liburu honetan Oiartzungo idazleak gustuak eta rolak inbertitzen ditu.

           Horrela, ‘Astelehenak’-eko pertsonaia nagusiari egun hori gustatzen zaio. 70 urteko Karmele mutil-lagun bila dabil ‘Tangoa’ atalean, baina ezkonduta dagoenez, senarraren heriotza nahi du. ‘Abisua’ atalean, amak alabari, haurdun dagoenari, abortatzeko aholkatzen dio, eta ez dio bikotekideari kontsultatzen, hark ordainduko baititu ondorioak.

            Kapitulu guztiak nahiko laburrak diren arren, guztiek mezu bat gordetzen dute, nire ustez, pizgarria, iraultzailea eta originala.

           Carmen Elejabeitiak dioen bezala, “Agian emakumea izan behar da”. Liburu hau amaitzean nik pentsatzen dut “Agian lesbiana izan behar da”. Hori da dena.

0

“Hezurren erretura” Miren Agur Meabe

Posted by on 2020(e)ko martxoak 9 in Liburuaren balorazioa |

‘Kristalezko begi bat’ eta ‘Azalaren kodea’ irakurri nituenean oso errazak eta ederrak iruditu zitzaizkidan. Liburu hau, aldiz, pixka gehiago kostatu zait. Beharbada, lehenengoak argumentu-hari argia zuelako eta bigarrena olerkiak direlako.


‘Hezurren erretura’ hainbat atalek osatzen dute, bakoitza bere estiloarekin eta bere istorioarekin. Gehien gustatu zaizkidanak hauek dira: ‘Journal intermittent’ eta ‘La vita è bella’. Lehena, hiri desberdin asko eta oso modu originalean aipatzen dituelako. Bigarrena, depresioari buruzkoa bada ere, oso modu delikatuan tratatua dagoelako.

Hogeita bat narraziok osatzen dute liburua, eta batasun handia duten guztien artean. Bi narratzaile ditu, alde batetik hazten ari den neska bat. Beste aldetik emakume helduagoago bat, 55 urtekoa; haren kezkak, griñak eta apetak.
Dirudienez, titulua metafora bat izango litzateke. Hezurrak dira bizitzan pilatutako gauzak. Erretura, ordea, idazkera da.

Laburbilduz, testu honek merezi du eta Miren Agur Meabek ez du hutsik egiten.

Etiketak:

0

“Miren eta erromantizismoa” Ramon Saizarbitoria

Posted by on 2020(e)ko otsailak 27 in Liburuaren balorazioa |

Sazarbitoriak aho-zapore ona utzi zidan ‘Gorde nazazu lurpean’ eta ‘Lili eta biok’ laneekin. Oraingoan, ordea pixka bat nahastuta nago.

Alde batetik, eztabaidak gustatzen zaizkit, ea zer den arrazista izatea, ea Clararen ama hala den ala ez eta batez ere musulmanei buruzko esaldi hau: “…jihadistak zirela atentatuak egiten zituztenak ez musulmanak, eta musulmanak berak ziren atentatu gehien jasaten zituztenak” 116.orrialdean.

 

 

Gainera, eskertzekoa da hiru pertsonaia agertzea, bi ateoak: Iñaki Altube eta Mirenen ama eta bestea agnostikoa: Martxel. Oso gauza arraroa euskal literaturan.
Baina beste alde batetik, ez zait gustatu Saïden azken jarrera eta Mireni bere burua zuritzeko idazten dizkion hitzak. Ez ditut transkribatzen, ez dudalako “spoilerra” egin nahi. Aurreko kritika egiten duen pertsonak arrazoi du, idazlea matxistatzat jotzen duenean. Beharbada, hortik dator “Miren eta erromantizismoa” izenburua.


Bukatzeko, erromantizismoari dagokionez, bi ideia aurkezten ditu: bata Isaias Berlinena da, zeinarekin ez bainago batere ados, eta bestea maitasun erromantikoaren ideia, erabat onartzen dudana”.

Copyright © 2012-2020 Lantzeak All rights reserved.
This site is using the Desk Mess Mirrored theme, v2.5, from BuyNowShop.com.