0

“Poz aldrebesa” Juanjo Olasagarre

Posted by on 2017(e)ko ekainak 24 in Liburuaren balorazioa |

 

Ze liburu original eta interesgarri izkiriatu duen Juanjo Olasagarrek. Originala, bai, testu horren pertsonaia nagusiak bikotekide homosexuala osatzen dutelako eta hori ez oso ohikoa euskal literaturan. Izan ere, ez nuen antzeko zerbait euskaraz irakurri orain arte. Interesgarria, ez bakarrik argudio honengatik, ezpada lekuak zein pertsonaiak oso ongi landuta daudelako.

Eleberria Axi eta Josebaren lehenbiziko topaketarekin hasten da Bilboko parke batean, Artxandan hain zuzen ere. Handik aurrera bikote bihurtzen da, baina 20 urte igaro eta gero Axiri bihotzekoak ematen dionez, memoria galtzen du. Hori dela eta Josebak hausnarketa ezkorregiak egiten ditu. “Bizitza zentzurik gabea iruditzen zait, leku huts bat bezalakoa” (95.orr); edo “Munchen Garrasik pinturaren irudia etorri zaio gogora”, (97. orr.); edo “Bizitza injustua da” (12. atala).

Nabaritzekoa da hainbat deskribapen poetiko daudela. Adibidez, 150. orrialdean honakoa irakur daitek: “Hiriaren argiek halako itzal-argi fantasmala eransten zuten zuhaitzen artekoari”.

Gure protagonistak bai Iruñetik bai Bilbotik ibiltzen dira; bata itzultzailea da, besteak ETB1-en egiten du lan. Horregatik, Felix Linares, Almudena Cacho eta Fermin Etxegoien bezalako kazetari ospetsuak agertzen dira eleberri honetan.

 

Laburbilduz, asko gozatu dut ‘Poz aldrebesa’ irakurtzen, egitura asko ikasi ditut estiloaren aldetik. Gainera, nire aburuz, liburuaren mezua baikorra baino baikorragoa da: Bukaeran, Josebak Axiren sentimenduzko egoera eta burmuinaren narriadura onartzen ditu. Horrek poz aldrebesa esan nahi du berarentzat.

P.S.Adi egon Gasteizen bizi direnak! Ekainaren 29an Iban Zalduak antolatutako irakurleen klubean ‘Poz aldrebesa’ –z mintzatuko dira.

Etiketak:

0

“Nola heldu naiz ni honaino” Kattalin Miner

Posted by on 2017(e)ko maiatzak 10 in Liburuaren balorazioa |

Otsailaren bukaeran euskarazko liburu bat erosten saiatu nintzen, baina aurtengo bi liburu bakarrik zeuden argitaratuak: Kattalin Minerrena eta Ana Malagonena. Poztu nintzen, emakumezkoak izugarri gustatzen zaizkit, zer edo zer berezia daukatelako, nire ustez.

Bestalde Kattalin jadanik ezagutzen nuen, behin baino gehiagotan Argia aldizkarian idazten duelako. ‘Nola heldu naiz ni honaino’ bi aldiz irakurri dut. Bigarrenean hobeto ulertu dut mamia eta gustukoa izan dut, batez ere bere estilo ironikoagatik eta pertsonaia nagusiagatik.

Izan ere, pertsonaia nagusia, Jezabel, ikuspuntu psikologikotik oso ondo dago deskribatuta. Bere beldurrak, bere zalantzak , bere gabeziak eta bere bertuteak nabarmenak dira. Lucíak lagun leial bat bezala jokatzen du, nahiz eta haien arteko erlazioa jada bukatuta egon.

Hala eta guztiz ere, Kattalin Minerrek ez du aipatzen soilik Jezabelen bizitzako hainbat zati, ezpada Ane Sagarzaren desagerpena, zeina pertsonaia nagusia obsesionatzera heltzen den.
Pertsonaia nagusia, Jezabel, lesbiana izatea ere aipatzekoa da. Baita eskertzekoa ere, horrelako pertsonaiak ez dira sarritan ikusten euskal literaturan, eta gainera honek lesbiko taldearen ikuspenari laguntzen dio.
Beste aldetik, Kattalin Minerrek honakoa idazten du 89. orrialdean: “Mundua ez da ezkertiarra, ez modernoa are gutxiago feminista”.

Eleberria lantokiko kafe makinaren aurrean hasten eta bukatzen da. Bitartean, irakurleak bakardadearen, heriotzaren, bizitzaren eta feminismoaren gaineko hausnarketez gozatuko du, asko.

0

“Alsina” Xabier Mendiguren

Posted by on 2017(e)ko urtarrilak 24 in Liburuaren balorazioa |

Epilogoan, Xabier Mendigurenek izkiriatzen duen moduan “1997an eleberri hau idazten hasi zen. Bi istorio lotu nahi zituen: Alsina itsasontziarena,1941ean eta bestea 1981eko otsailekoa. Arazo horrek irtenbide errazik ez zeukanez, bertan behera utzi zuen proiektua orain arte”.
Gauza antzekoa niri gertatu zitzaidan. Gogoz irakurtzeari ekin nion, baina 93. orrialdean blokeatu egin nintzen. Dena den, jarraitu nuen argudioa eta estiloa laket nituelako. Eskerrak 175an plazera berreskuratu nuen.


Oso liburu konplexua da, estilo originala baino originalagoa erabiltzen du-eta. Adibidez, bi itxura dauzka: lehenengoak forma tradizionala du, kontalari bat dago Alsinaren istorioa kontatzen; bestea eztabaida modukoa da baina protagonistek ez daukate izenik, ezpada A et B. Gainera, gai asko aipatzen dira eleberri honetan: gerra zibila, bigarren mundu gerra, film batzuk, besteak beste Casablanca, futbola, hainbat filosofo: Aristoteles, Socrates eta abar.
Nire aburuz, liburuak erritmoa berreskuratzen du Telesforo Monzonen bizitza idazten denean. Handik aurrera testua animatu egiten da 1981eko ekintza kulturalak eta politikoak agertzen direlako.

0

“PERLAK, KOLPEAK, MUSUAK, TRAIZIOAK”

Posted by on 2015(e)ko uztailak 22 in Sailkatugabeak |

 

Egilea: JOXEMARI ITURRALDE

 

9788476818886

Joxemari Iturralde ez da idazle berri bat, besteak beste, ipuinak,eleberriak eta gazte literatura idatzi baitu. Ezagun da idaztea duela ofizio, eta bere estiloa ere nabarmentzekoa da

Haren azken lanaren aurkibidea begiratzean,  atal guztiek emakume  izenak zeuzkatela konturatu nintzen. Adibidez: Mireille, Simone, Rosarito, Zezilia… eta abar. Horregatik, uste nuen andereei buruzko kontakizunak zirela. Hala ere, okertu  egin nintzen. Emakumezko horiek guztiek  izan zuten nolabaiteko harremana Paulino Uzkudurekin.

Izan ere, eleberri hau bukatzean desengainu handia hartu dut, bakarrik boxeolariaren inguruko istorioa baita. Beraz  nahikoa aurreikusteko   moduko istorioa.Gure pertsonaia lehiaketaz lehiaketa   eta hainbat emakumerekin ospatzen du bere arrakasta. Hori ia kapitulu guztietan gertatzen da.

Gertatzen den garai historikoari buruz, hain zuzen 1933.urtearen inguruan, ez du inolako kritika sozialik egiten. Apur bat etsigarria.

 

P.S. Ez dut ulertzen nola eduki duen Paulino Uzkudun boxeolariak hainbesteko eragina euskal idazleengan. Bernardo Atxagak berak ere idatzi zuen haren gainean bere eleberrietan: “Soinujolearen semea” eta “Nevadako egunak”, alegia.

Nire aburuz, badaude askoz interesgarriagoak eta konprometituagoak diren pertsonaiak: La Pasionaria, Ernerstina Charpoucin, Bizenta Mogel edo Isaac Puente, besteak beste.

 

0

“ATERTU ARTE ITXARON”

Posted by on 2015(e)ko maiatzak 27 in Sailkatugabeak |

Zelako harridura izan den Katixa Agirreren azken liburua! Jada “Sua falta zaigu eta “Habitat” irakurrita neuzkan,baina nahiz eta nire gustukoa  izan, apur bat gainazalekoak iruditu zitzaizkidan.

Liburu hau irakurtzean Joyceren Ulise gogora etorri zitzaidan, atal bakoitza ezberdina baita  eta estilo propioa baitu; batzuk poetiko-poetikoak, beste batzuk egunkariaren artikuluak, bat edari baten errezeta eta beste bat eguraldiko partea dira.

Hori dela eta irakurleoi hasieran argudioan sartzea kostatzen zaigu. Baina bidaiari ekin bezain laster, hogeita hamar orrialde irakurrita gutxi gorabehera, testuak harrapatzen zaitu eta ezin duzu utzi amaitu arte. Hori nire eskarmentua izan da, behintzat.

Izan ere, Aztertu arte itxaron bikotekide perfektuaren kontaera da. Hori esan zuen Katixa Agirrek Gasteizko liburu17059275699_08953c36f4aren aurkezpenean. Hala ere, bitartean, hainbat gai eta egile aipatzen dira, besteak beste:Etxepare,Benjamin Britten, Ingalaterrako  musikagilea, Rotchman, Chagall, Galileo,Leonardo da Vinci…

Katixa Agirre musika zalea dela nabaritzen da.Hala, lehenengo  bikotekidearen hitzorduan flamenko eta jazzaren artean aukeratu behar dute. Aldi berean, musikari ugari, Purcell, Gustav Mahler, Shuman, Chano Dominguez, Bach, Monteverdi, Scarlatti eta abar aipatzen dira eleberri honetan

Kritikari batzuentzat  road eleberria da testu hau: bikote  protagonistak  Euskal Herriaren zehar bidaia bat egiten du, bigarren maialako errepideak beti hartuz. Aitzakia ederra da hemengo leku izugarriak guri erakusteko. Hala ere, benetako gaia ez da hori, baizik eta martxoaren 11,  Gasteizko martxoaren borroka edo presoen egoera.

Estiloari dagokionez, behin baino gehiagotan, oso esaldi motzak erabiltzen ditu Gasteizko idazleak. Horrela 1. Atalean 7 lerrotan aurki daitezke 13 esaldi.Bestalde, eleberria telegrama bat izango balitz bezala  hasten da :Restop.Restaurante.El Figon. Travel Club. Club La Boheme.. Peaje. Toll.

Testu landuta eta biribila balioesten ari garena.  “Oraindik gauza asko kontatu behar dizkizut” Oso bukaera originala eta irekita. Egongo al da bigarren zati bat? Hala bedi!

Copyright © 2012-2019 Lantzeak All rights reserved.
This site is using the Desk Mess Mirrored theme, v2.5, from BuyNowShop.com.